Notice: Undefined index: id in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 697

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: Undefined index: id in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 708

Notice: Undefined index: std in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 708

Notice: Undefined index: id in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 709

Notice: Undefined index: std in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 709

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: Undefined index: id in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 697

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: Undefined index: id in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 708

Notice: Undefined index: std in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 708

Notice: Undefined index: id in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 709

Notice: Undefined index: std in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 709

Notice: Undefined index: id in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 697

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: Undefined index: id in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 708

Notice: Undefined index: std in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 708

Notice: Undefined index: id in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 709

Notice: Undefined index: std in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 709

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: Undefined index: id in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 697

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: Undefined index: id in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 708

Notice: Undefined index: std in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 708

Notice: Undefined index: id in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 709

Notice: Undefined index: std in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 709

Notice: Undefined index: id in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 697

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: Undefined index: id in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 708

Notice: Undefined index: std in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 708

Notice: Undefined index: id in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 709

Notice: Undefined index: std in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 709

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: Undefined index: id in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 697

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: Undefined index: id in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 708

Notice: Undefined index: std in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 708

Notice: Undefined index: id in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 709

Notice: Undefined index: std in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 709

Notice: Undefined index: id in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 697

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: Undefined index: id in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 708

Notice: Undefined index: std in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 708

Notice: Undefined index: id in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 709

Notice: Undefined index: std in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 709

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: Undefined index: id in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 697

Notice: get_settings is deprecated since version 2.1! Use get_option() instead. in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-includes/functions.php on line 3303

Notice: Undefined index: id in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 708

Notice: Undefined index: std in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 708

Notice: Undefined index: id in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 709

Notice: Undefined index: std in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/options.php on line 709

sua chua dien nuoc|sua dien nuoc|do choi tre em|máy tính bảng|vertu|ban phim laptop|sac laptop

Trung tâm đào tạo & phát triển nguồn nhân lực – ĐHQG TPHCM – Mối Liên hệ giữa Nghiên cứu Khoa học và Kinh tế Tri thức
Notice: Use of undefined constant bf_cufon - assumed 'bf_cufon' in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/theme-functions.php on line 331
Mối Liên hệ giữa Nghiên cứu Khoa học và Kinh tế Tri thức

Notice: Use of undefined constant bf_cufon - assumed 'bf_cufon' in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/single.php on line 16

Notice: Use of undefined constant bf_meta - assumed 'bf_meta' in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/library/functions/theme-functions.php on line 318

NGUYỄN VĂN TUẤN1,2, PHẠM THỊ LY2

1Khoa Y, Trường Đại học New South Wales, Sydney, Australia;

2Trung tâm Đào tạo và Phát triển Nguồn Nhân lực, Đại học Quốc gia TP HCM, Việt Nam

(Nguồn: http://www.springerlink.com/content/2q740023801pl651/)

TÓM TẮT

Nghiên cứu này khảo sát mối liên hệ giữa nghiên cứu khoa học và chỉ số kinh tế tri thức trong 6 quốc gia chính thuộc khối Đông Nam Á (ASEAN). Dùng cơ sở dữ liệu của Viện thông tin khoa học (Institute of Scientific Information), chúng tôi phân tích số lượng bài báo khoa học trên các tập san khoa học quốc tế trong thời gian 1991-2010 của Việt Nam, Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Philippines, và Singapore.  Trong 20 năm qua, các nhà khoa học của các nước ASEAN đã công bố 165.020 bài báo khoa học trên các tập san được liệt kê trong danh mục ISI, và con số này chiếm khoảng 0,5% tổng số bài báo khoa học toàn thế giới.  Singapore dẫn đầu khu vực với số bài báo khoa học cao nhất (chiếm 46% tổng số), sau đó là Thái Lan (21%), Malaysia (16%), Việt Nam (7%), Indonesia và Philippines (5% mỗi nước).  Số bài báo khoa học của những nước này đã gia tăng 13% hàng năm, với tỉ lệ tăng cao nhất được ghi nhận ở Thái Lan và Malaysia, thấp nhất là Indonesia và Philippines. Ở cấp quốc gia, hệ số tương quan giữa chỉ số kinh tế tri thức và kết quả nghiên cứu khoa học là 0,94.  Kết quả phân tích này cho thấy có một mối liên hệ chặt chẽ giữa nghiên cứu khoa học và mức độ “tri thức hóa” của nền kinh tế.

Từ khóa: Công bố khoa học; phân tích thư mục khoa học (bibliometric analysis); kinh tế tri thức; ASEAN.

TỔNG QUAN

Các nước trong khối ASEAN có những nền kinh tế năng động nhất thế giới. Với dân số khoảng 600 triệu (tức 9% dân số thế giới), và tổng GDP là 1,8 ngàn tỉ, nền kinh tế ASEAN là một nền kinh tế lớn thứ 9 trên thế giới, và đứng hàng thứ 3 ở châu Á.  Khối ASEAN đã trải qua một thời kỳ tăng trưởng kinh tế liên tục rất đáng kể trong những năm gần đây, với tỉ lệ tăng trưởng trung bình từ 5 đến 6% mỗi năm trong suốt 20 năm qua.  Trong những năm gần đây, các nước ASEAN đã và đang tăng cường đầu tư cho khoa học và công nghệ nhằm đạt đến một nền kinh tế mà tri thức là một động lực.

Khái niệm kinh tế tri thức (knowledge-based economy hay knowledge driven economy) được hình thành như một khung lý thuyết mới để đánh giá mức độ phát triển của một quốc gia. Nói một cách đơn giản nhất, kinh tế tri thức là một nền kinh tế trong đó vai trò của tri thức (khi so sánh với tài nguyên thiên nhiên, nguồn lực vật chất và lao động chân tay) đóng vai trò chủ đạo (OECD 1996).  Trong nền kinh tế tri thức, sự phát triển kinh tế có liên quan tới mức độ cạnh tranh về công nghệ, và cạnh tranh công nghệ phụ thuộc vào khoa học và nghiên cứu khoa học. Do vậy, trong nền kinh tế tri thức, nghiên cứu khoa học đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc tăng trưởng kinh tế.

Kết quả của nghiên cứu khoa học thể hiện qua số lượng bài báo khoa học trong những tập san chuyên ngành có bình duyệt quốc tế. Tuy có tới trên 100.000 tập san khoa học trên toàn thế giới, chỉ có những tập san được liệt kê trong danh mục của  Institute of Scientific Information (ISI) là được cộng đồng khoa học quốc tế công nhận. Các tập san này cũng được công nhận rộng rãi trên thế giới. Cơ sở dữ liệu ISI bao gồm khoảng 10-12% tổng số tạp chí có bình duyệt (Monastersky R 2005). Quả vậy, số bài báo khoa học được công bố trong các tập san ISI là một tiêu chuẩn quan trọng của hoạt động khoa học và là một thước đo của tiến bộ khoa học cho một quốc gia. Do đó, bài báo khoa học cũng được coi là một thành tố kiến tạo nên nền kinh tế tri thức.

Tuy vậy cho đến nay chưa có một công trình nào khảo sát kết quả nghiên cứu khoa học và mối quan hệ của nó với các chỉ báo của nền kinh tế tri thức ở các nước ASEAN. Chúng tôi đặt giả thuyết rằng có một mối tương quan giữa kết quả nghiên cứu khoa học và chỉ số kinh tế tri thức của các nước. Cụ thể là, chúng tôi đưa ra một định đề: quốc gia nào có chỉ số kinh tế tri thức cao hơn thì sẽ có nhiều bài báo khoa học trong danh mục ISI hơn. Công trình nghiên cứu này được thiết kế để kiểm định giả thuyết trên, thông qua  (a) phân tích kết quả nghiên cứu khoa học, và (b) khảo sát quan hệ giữa kết quả nghiên cứu khoa học và chỉ số kinh tế tri thức của một số quốc gia chính trong các nước ASEAN.

DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP

Nguồn dữ liệu

ASEAN bao gồm 10 nước, với trình độ phát triển kinh tế và xã hội rất khác nhau. Trong công trình này, chúng tôi tập trung vào 6 nước chính, đó là Việt Nam, Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Philippines, và Singapore.  Những nước này cùng có một sức mạnh kinh tế chủ yếu ở châu Á cũng như trên thế giới. Đây cũng là những nước đang trong quá trình chuyển đổi nhanh chóng về kinh tế, rất lý tưởng để khảo sát về mối quan hệ giữa nghiên cứu khoa học và kinh tế tri thức.

Dữ liệu sử dụng trong bài này được lấy từ Danh mục trích dẫn trực tuyến của ISI, Web of Science (WoS). Để thu thập số lượng bài báo khoa học, chúng tôi dùng SCI-Expanded, SSCI, A&HCI, CPCI-S, CPCI-SSA, CCR-Expanded, và IC databases trong hệ thống ISI. Cơ sở dữ liệu của ISI chứa đựng khoảng 8700 tập san khoa học, bao gồm tất cả mọi lãnh vực của nghiên cứu khoa học. Chúng tôi tìm kiếm rộng trong WoS địa chỉ quốc gia và lãnh vực, sau đó giới hạn trong khoảng thời gian 1991-2010. Từ khóa mã nước là  "CU = " for countries (“Việt Nam” or “Viet Nam”, “Thái Lan”, “Malaysia”, “Indonesia”, “Philippines” or “The Philippines”, và “Singapore”).  Chúng tôi chỉ xem xét những bài báo “nguyên thủy” (original articles) được công bố bằng tiếng Anh.   Sau đó chúng tôi khu trú kết quả theo lãnh vực nghiên cứu, sử dụng chức năng Analyze Results của  WoS.  Ở mỗi nước, 10 lãnh vực nghiên cứu hàng đầu được xác định trong khoảng 1991-2000 và 2000-2010, rồi các lãnh vực được tính chung cho các nước, nhờ đó có thể thực hiện so sánh giữa các nước.

Phân tích dữ liệu

Số lượng bài báo khoa học được phân thành hai giai đoạn theo từng thập niên: 1991 – 2000 và 2001 – 2010.  Cách phân chia này là nhằm tạo điều kiện khảo sát sự tăng trưởng trong hoạt động nghiên cứu khoa học giữa hai thời kỳ. Hơn nữa, chúng tôi cũng phân loại bài báo khoa học theo lãnh vực nghiên cứu và theo quốc gia. Mối tương quan giữa số lượng bài báo khoa học và chỉ số kinh tế tri thức được phân tích bằng mô hình hồi quy tuyến tính, với sự chuyển đổi thích hợp luật phân phối chuẩn. Tất cả những phân tích này được thực hiện với phần mềm thống kê R Statistical Environment (R package 2010).

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

Số lượng ấn phẩm nghiên cứu khoa học

Trong khoảng thời gian 1991-2010, sáu nước ASEAN đã công bố 165.020 bài báo nguyên thủy trên các tập san khoa học được liệt kê trong danh mục ISI. Con số này chiếm 0,5% tổng số bài báo khoa học của thế giới.  Dựa trên tổng số bài báo khoa học, có thể chia 10 nước thành 4 nhóm. Nhóm thứ nhất, Singapore dẫn đầu khu vực với số lượng bài báo khoa học cao nhất, chiếm 45% tổng số bài báo khoa học của 10 nước. Nhóm kế tiếp bao gồm Thái Lan và Malaysia, chiếm [lần lượt] 21% và 16% tổng số ấn phẩm khoa học. Nhóm thứ ba là Việt Nam (tỉ trọng 7%), Indonesia (5%) và Philippines (5%).  Nhóm cuối bảng là Cambodia, Lào, Miến Điện và Brunei, ấn phẩm khoa học trong 10 năm không đầy con số 1.000 bài.

Số lượng bài báo khoa học ở tất cả các nước gia tăng đều đặn trong quãng thời gian 1991-2010 (Biểu đồ 1).  Tính trung bình, tỉ lệ tăng trưởng gộp lại là 13% mỗi năm, và tỉ lệ này chủ yếu là do sự tăng trưởng của Singapore (13%/năm), Thái Lan (15%/năm), và Malaysia (14%).  Việt Nam cũng đạt 13% gia tăng mỗi năm trong cùng kỳ. Tuy nhiên, Indonesia và Philippines có mức tăng thấp nhất (8%/năm).

Khi chia quãng thời gian 20 năm thành hai thập niên 1991-2000 và 2001-2010, có thể thấy tổng số bài báo khoa học của 10 nước trong thời gian 2001-2010 tăng gấp 3,3 lần so với quãng thời gian 1991-2000 (Bảng 1).  Tuy nhiên, tỉ lệ tăng trưởng giữa các nước khác nhau rõ rệt. Về số lượng, Singapore dẫn đầu với số lượng bài báo khoa học cao nhất, tiếp đó là Thái Lan, Malaysia, Việt Nam, Indonesia, và Philippines.  Về tỉ lệ tăng trưởng, con số cao nhất được ghi nhận ở Cambodia. Số bài báo khoa học từ Thái Lan trong thời gian 2000-2010 tăng 4,2 lần so với thập niên trước. Tỉ lệ tăng trưởng cao này cũng có thể thấy ở  Malaysia (3,9 lần), Việt Nam (3,4 lần), và Singapore (3,1 lần) trong lúc có thể thấy tỉ lệ tăng trưởng thấp ở (2,2 lần) và Philippines (1,9 lần).

Về lãnh vực nghiên cứu

Dùng chức năng phân loại lãnh vực nghiên cứu, chúng tôi chia ấn phẩm khoa học của ASEAN thành 12 nhóm lớn: nông nghiệp, khoa học cơ bản, khoa học y sinh, hóa học, kinh tế, kỹ thuật, khoa học môi trường, khoa học vật liệu, toán, vật lý, y tế công, và khoa học xã hội. Tổng số bài báo khoa học và tỉ lệ bài của mỗi lãnh vực nghiên cứu được nêu trong Bảng 2. Ở Singapore, kết quả nghiên cứu trong kỹ thuật và y sinh học được xếp hạng là lãnh vực nghiên cứu hàng đầu. Xu hướng tương tự cũng được ghi nhận trong nhóm nước thứ hai (Thái Lan và Malaysia), nơi nghiên cứu về khoa học y sinh và kỹ thuật chiếm hơn 70% tổng số ấn phẩm khoa học. Trong nhóm thứ ba (Việt Nam, Indonesia và Philippines, ấn phẩm về khoa học y sinh và nông nghiệp chiếm phần lớn trong tổng số ấn phẩm khoa học.

Phân tích chi tiết hơn về lãnh vực nghiên cứu, Bảng 3 thể hiện sự khác biệt rõ hơn về hoạt động nghiên cứu khoa học của các nước.  Chẳng hạn, ở Singapore, bài báo khoa học trong lãnh vực điện tử và kỹ thuật điện, vật lý ứng dụng, khoa học vật liệu và những ngành khoa học mới hơn như công nghệ nano được xếp hạng là những lãnh vực nghiên cứu hàng đầu.   Ở Thái Lan, nghiên cứu về miễn dịch học, y tế công, y học nhiệt đới, dược lý và dược học, khoa học thực phẩm là những ngành đóng góp cao nhất cho số bài báo khoa học của quốc gia. Những lãnh vực nghiên cứu hàng đầu ở Việt Nam là khoa học cơ bản, toán ứng dụng, vật lý ứng dụng và vật lý lý thuyết,  y tế công và bệnh truyền nhiễm, tất cả đã đóng góp hơn 30% tổng số bài báo khoa học của cả nước. Ở Malaysia, nghiên cứu về tinh thể học, khoa học và công nghệ thực phẩm, khoa học về cây trồng, dược lý và dược học là những lãnh vực nghiên cứu hàng đầu. Philippines và Indonesia có nhiều bài báo khoa học trong lãnh vực nông học, khoa học cây trồng, hải dương học, sinh học nước ngọt và ngư nghiệp.

Về chất lượng

Để đánh giá chất lượng của các bài báo khoa học, chúng tôi xác định số lượng bài báo nguyên thủy được công bố trong thời gian từ 2001-2005, và rút rasố lượng trích dẫn giữa thời kỳ này và năm 2010. Bảng 4 cho thấy số trích dẫn trung bình và chỉ số H của mỗi nước. Số trích dẫn trung bình trên mỗi bài báo khoa học cho tất cả các nước ASEAN là…..Tuy nhiên có một mức độ biến thiên khá rõ giữa các nước với Singapore và Cambodia có tỉ lệ trích dẫn cao nhất (15,4 và 15.3 trích dẫn/bài báo, theo thứ tự). Tuy vậy, khi đánh giá chất lượng về mặt chỉ số H, nghiên cứu ở Singapore vẫn có tác động cao hơn (chỉ số H là 104), tiếp đó là Thái Lan (92), các nước khác như  Việt Nam, Malaysia, Indonesia và Philippines có chỉ số H gần tương đương nhau (khoảng từ 57 đến 66). Vối ít tríuch dẫn hơn Cambodia, Lào, Miến Điện và Brunei có chỉ số H thấp nhất trong các nước ASEAN.

Chỉ số kinh tế tri thức

Dữ liệu về chỉ số kinh tế tri thức (KEI), chỉ số tri thức (KI), chỉ số sáng tạo và công nghệ thông tin truyền thông (ICT) được nêu trong Bảng 5.  Trong mười nước được phân tích, với bất cứ chỉ báo nào, Singapore vẫn được xếp hạng cao nhất, theo sau là Malaysia và Thái Lan.  Những nước khác (như Việt Nam, Indonesia, và Philippines) được gom thành một nhóm tương tự với mức thấp về chỉ số KEI, KI và chỉ số sáng tạo.

Quan hệ tuyến tính giữa số lượng bài báo khoa học và KEI hay chỉ số đổi mới được trình bày trong Biểu đồ 2.  Theo đó, các nước có KEI cao hơn tương ứng với số bài báo khoa học nhiều hơn.  Hệ số tương liên giữa số lượng bài báo khoa học và KEI là 0.96, giữa bài báo khoa học và chỉ số đổi mới là 0.94.

THẢO LUẬN

Các nước ASEAN có một vai trò quan trọng trong nền kinh tế thế giới, chủ yếu do dân số đông và do đó là những nền kinh tế năng động. Tuy vậy từ trước đến nay chưa ai thực hiện phân tích thư mục khoa học về hoạt động nghiên cứu và mối quan hệ của nó đối với kinh tế ở các nước ASEAN.  Công trình này đã được thiết kế để khảo sát mối quan hệ đó, và phát hiện rằng (a) nhìn chung, đóng góp của các nước ASEAN cho tri thức khoa học vẫn còn rất khiêm tốn so với quy mô dân số, khi ta đo lường những đóng góp đó bằng kết quả nghiên cứu khoa học, và (b) có một mối tương quan rõ rệt giữa kết quả nghiên cứu khoa học và chỉ số kinh tế tri thức trong các nước ASEAN.

Châu Á ngày càng được công nhận là một lực lượng đang nổi lên trong nghiên cứu khoa học và phát triển. Từ năm 2006, số lượng bài báo khoa học của Trung Quốc đã đưa họ lên vị trí thứ nhì (sau Hoa Kỳ) về tỉ lệ mà họ chiếm giữ trong kết quả nghiên cứu khoa học toàn cầu. Hàn Quốc và Ấn Độ cũng đang tăng chi ngân sách cho nghiên cứu và phát triển, và đã tạo ra những kết quả đầy ấn tượng trong hai mươi năm qua. Tuy các nước ASEAN chiếm một phần khiêm tốn trong tổng số bài báo khoa học toàn thế giới, nhưng tỉ lệ gia tăng 15% mỗi năm của các nước này sẽ khiến họ nhanh chóng tăng tỉ lệ đóng góp của mình trong tổng số bài báo khoa học toàn cầu.

Có nhiều cách giải thích cho sự cách biệt lớn giữa các nước về kết quả nghiên cứu khoa học. Ở các nước ASEAN ngân sách nhà nước dành cho nghiên cứu và phát triển có một vai trò quan trọng trong việc định hình bức tranh nghiên cứu khoa học.  Trong lúc Singapore đầu tư lớn cho khoa học và công nghệ thì những nước khác như Việt Nam và Indonesia có mức đầu tư thấp hơn nhiều.  Bởi vậy có lẽ cũng không có gì đáng ngạc nhiên khi bài báo khoa học của Việt Nam, Indonesia và Philippine còn rất khiêm tốn so với Singapore, Thái lan, và Malaysia.

Kinh tế và mức độ ổn định xã hội cũng có thể là một cách giải thích khác. Trong khi Việt Nam trải qua nhiều cuộc chiến tranh trong suốt 100 năm qua, các nước khác trong vùng được hưởng một thời kỳ dài ổn định. Quả vậy, hoạt động nghiên cứu khoa học của Việt Nam đã thực sự cất cánh từ 1990, khi áp dụng chính sách đổi mới sau một thời kỳ dài khủng hoảng kinh tế và bị cô lập về chính trị. Do vậy, không có gì ngạc nhiên khi thấy kết quả nghiên cứu khoa học của Việt Nam là thấp nhất trong 10 năm đầu (1991-2000) nhưng đã gia tăng nhanh chóng trong thập kỷ kế tiếp.

Một lý do khác cho sự đóng góp khiêm tốn của khoa học ASEAN trong kết quả nghiên cứu toàn cầu là trở ngại về tiếng Anh. Ngoài Singapore và Philippines là ngoại lệ, nhiều người nghiên cứu ở các nước ASEAN còn lại không quen thuộc với tiếng Anh, kết quả là phần lớn của họ công bố ở các tạp chí trong nước và không được ghi nhận trong cơ sở dữ liệu ISI. Điều này có nghĩa là chỉ có một phần nhỏ các bài báo khoa học của giới nghiên cứu ASEAN hiện diện trong các tạp chí được liệt kê trong danh mục ISI. Quả vậy, có thể ước lượng khoảng 10% bài báo y khoa của Trung Quốc được công bố trong những tạp chí của hệ thống Ấn bản Y khoa (PubMed)(). Hơn nữa, các tác giả ASEAN, cũng như những tác giả không phải người bản ngữ tiếng Anh, đã gặp những khó khăn rất lớn khi muốn công bố bài báo khoa học của mình trên các tập san khoa học tiếng Anh ( ), do “chủ nghĩa phân biệt chủng tộc trong việc biên tập”, và do thành kiến coi thường những công trình của họ (). Tất cả những nhân tố này đã góp phần khiến cho sự hiện diện của giới khoa học ASEAN trong các tạp chí được liệt kê trong danh mục ISI còn khiêm tốn.

Dựa trên những kết quả này, chúng ta có thể xác định được một số nguyên mẫu (archtypes) của việc sản xuất tri thức trong các nước ASEAN.  Trong khi Việt Nam có số lượng bài báo khoa học nhiều trong các ngành toán và vật lý lý thuyết, thì Singapore có thế mạnh đáng kể trong kỹ thuật và công nghệ sinh học, còn Thái Lan thì mạnh về công nghệ thực phẩm, dược lý và dược học. Malaysia có thành tích cao về tinh thể học, công nghệ thực phẩm, khoa học về cây trồng, trong lúc Philippines và Indonesia có nhiều bài báo khoa học về nông học và ngư nghiệp. Những mẫu hình này tiêu biểu cho những đóng góp khá đa dạng và toàn diện của giới khoa học ASEAN cho tri thức khoa học thế giới.

Mười nước ASEAN có thể được chia thành bốn nhóm dựa trên số lượng và chất lượng của ấn phẩm khoa học. Singapore là nước dẫn đầu với kết quả cao nhất, tiếp đó là nhóm thứ hai gồm Thái Lan và Malaysia, và tiếp đó là Việt Nam, Indonesia và Philippines với thành tích trung bình; và cuối cùng là nhóm thấp nhất về kết quả nghiên cứu khoa học, gồm Cambodia, Lào, Miến Điện và Brunei. Tuy nhiên, cần lưu ý là Việt Nam đang nhanh chóng tiến về nhóm thứ hai, với mức độ tăng trưởng đáng kể trong những năm gần đây. Phân tích chi tiết hơn về lãnh vực nghiên cứu phản ánh những nhóm chính như sau: những nước phát triển mạnh về kinh tế thì có kết quả nghiên cứu tốt về kỹ thuật công nghệ cao và công nghệ sinh học (Singapore, Thai Lan và Malaysia), trong lúc những nước nghèo hơn (như Việt nam, Indonesia, Lào, Cambodia, Philippines thì có thành tích cao về những lãnh vực “công nghệ thấp” như y tế công,và đối với Việt nam là toán và vật lý lý thuyết. Do cơ sở hạ tầng cho hoạt động khoa học yếu kém, hầu hết dự án nghiên cứu ở Việt nam tập trung vào những lĩnh vực lý thuyết như toán cơ bản và vật lý lý thuyết. Singapore đã và đang đầu tư mạnh cho nghiên cứu và phát triển, với ngân sách chiếm từ 1,9% đến 2,5% GDP trong khoảng từ năm 2000 đến 2007, và đã xây dựng được mối quan hệ gắn bó giữa giới nghiên cứu học thuật với các doanh nghiệp. Kết quả là, thành tựu nghiên cứu của Singapore phần lớn do đóng góp của nghiên cứu ứng dụng và công nghệ như kỹ thuật và công nghệ nano. Xu hướng này cũng nhất quán với kết quả của một phân tích gần đây cho rằng những nước kém phát triển về kinh tế có xu hướng tập trung vào những lĩnh vực nghiên cứu cơ bản vốn đòi hỏi những thiết bị khoa học và công nghệ hiện đại ở mức tối thiểu.

Chúng tôi đã phát hiện mối tương liên mạnh mẽ và nhất quán giữa kết quả nghiên cứu khoa học và kinh tế tri thức, cũng như với chỉ số sáng tạo.  Kết quả của công trình này có nhiều ý nghĩa đối với việc phát triển khoa học ở các nước ASEAN. Trước hết, nếu chúng ta chấp nhận giả định rằng công nghệ là kết quả của nghiên cứu khoa học, và công nghệ là động lực trong nền kinh tế tri thức, thì kết quả nghiên cứu của chúng tôi gợi ý rằng chính phủ các nước ASEAN cần tăng ngân sách nhà nước đầu tư cho nghiên cứu khoa học trong tương lai. Hiện nay trừ ngoại lệ Singapore, các nước ASEAN khác đang đầu tư ít hơn 1% GDP cho nghiên cứu khoa học.  Cần lưu ý là năm 2008 Hàn Quốc đã dành 3,4% GDP cho nghiên cứu và phát triển. Hai là, trừ ngoại lệ Việt Nam, hầu hết hoạt động nghiên cứu khoa học ở các nước ASEAN được thực hiện ở những trường đại học lớn, bởi những giáo sư và giảng viên coi công việc nghiên cứu là ưu tiên thứ nhì của mình sau việc giảng dạy. Bởi vậy không có gì ngạc nhiên khi sản lượng nghiên cứu khoa học (được minh chứng bằng số bài báo khoa học) của giới hàn lâm của các nước ASEAN khá thấp (Waworuntu and Holsinger).  Bởi vậy, một cách để gia tăng kết quả nghiên cứu khoa học của những nước này là khuyến khích các trường đại học đưa ra những chính sách mới trong đó có chính sách về thăng tiến hay bổ nhiệm học hàm để khuyến khích giảng viên và các giáo sư có nhiều công bố khoa học trên các tạp chí có bình duyệt quốc tế. Ba là, những kết quả này cũng có ý nghĩa đối với tham vọng trở thành đẳng cấp quốc tế (hay được liệt kê trong danh sách 200 trường hàng đầu thế giới) của các trường đại học ASEAN. Một thành tố tối quan trọng trong xếp hạng đại học là số lượng và chất lượng của các bài báo khoa học. Phân tích của chúng tôi gợi ý rằng phần lớn các trường đại học ASEAN còn một chặng đường dài trước mặt để có thể trở thành đẳng cấp quốc tế, vì thành tích công bố khoa học của họ còn thấp so với các trường đại học ở phương Tây.

Kết quả nghiên cứu trên đây phải được xem xét trong những chỗ mạnh nhất định và những chỗ yếu có thể có. Trước hết, đây là một phân tích so sánh đầu tiên về kết quả nghiên cứu khoa học ở các nước ASEAN đã đem lại một chỉ báo toàn diện cho hoạt động nghiên cứu khoa học trong khu vực trong thời gian 1991 -2010.  Hai là chúng tôi dùng cơ sở dữ liệu ISI của Thomson, vốn được coi là toàn diện và là “tiêu chuẩn vàng” để đánh giá thành tựu nghiên cứu khoa học của một nước. Tuy nhiên, do bản chất của dữ liệu, khó lòng suy ra kết luận về quan hệ nhân quả giữa kết quả nghiên cứu khoa học và kinh tế tri thức. Hơn thế nữa, hệ số tương quan mà chúng tôi đã trình bày chỉ có thể xem như tương quan sinh thái học (ecologic correlation), bản thân nó không phản ánh mối quan hệ nhân quả thực sự. Vì những phân tích này chủ yếu dựa trên dữ liệu của 9 quốc gia (do không có dữ liệu KEI của Brunei), cỡ mẫu khá hạn chế, và do vậy ước lượng hệ số tương liên có thể không mấy ổn định. Trong phân tích này chúng tôi không khảo sát vấn đề hợp tác quốc tế trong hoạt động nghiên cứu và kết quả là không thể quy ấn phẩm khoa học cho  một nước nhất định một cách tuyệt đối chính xác. Quả vậy, phần lớn nghiên cứu khoa học trong những nước nghèo của ASEAN, nhất là y sinh học, được thực hiện với sự hợp tác hay trợ giúp của các đồng nghiệp phương Tây. Chúng tôi dùng chỉ số H và số lượng trích dẫn như chỉ báo của chất lượng nghiên cứu, nhưng vốn cũng có ý kiến cho rằng hai tiêu chuẩn này không thực sự phản ánh chất lượng nghiên cứu. Thật vậy, các nước có số lượng ấn phẩm khoa học cao được mong đợi là có chỉ số H cao; bởi vậy chỉ số này có thể không phải là lý tưởng và không phải một tiêu chuẩn độc lập để đo lường chất lượng nghiên cứu khoa học của một nước. Hơn nữa hầu hết những bài được trích dẫn cao lại là công trình hợp tác với sự tham gia của các nhà khoa học trên khắp thế giới; bởi vậy việc sử dụng số lượng trích dẫn có thể không nhất thiết cho thấy chất lượng nghiên cứu của một quốc gia. Tuy nhiên, những kết quả phân tích gần đây do Trung Quốc và Hàn Quốc thực hiện dường như đã cho thấy tỉ lệ trích dẫn (như một chỉ báo chất lượng) của các bài báo khoa học ở ASEAN là không cao.

Tóm lại, đóng góp của các nước ASEAN cho tri thức khoa học thế giới còn khá khiêm tốn, mặc dù đang có môt sự tăng trưởng rất nhanh trong mười năm qua. Có một mối quan hệ tuyến tính và tích cực rõ rệt giữa kết quả nghiên cứu khoa học và chỉ số kinh tế tri thức, và điều này đã định hình 10 nước ASEAN thành 4 nhóm theo thành tích nghiên  cứu của họ. Kết quả nghiên cứu này củng cố nhận định rằng nghiên cứu là một thành tố quan trọng – nếu không nói là quan trọng nhất- trong nền kinh tế tri thức của một quốc gia.

TƯ LIỆU THAM KHẢO

1. OECD (1996) The Knowledge Based Economy. OECD/GD 102: 7.

2. Monastersky R (2005) The number that's devouring science. The Chronicle 52: http://chronicle.com/free/v52/i08/08a01201.htm.

3. King DA (2004) The scientific impact of nations. Nature 430: 311-316.

4. Svasti MRJ, Asavisanu R (2006) Update on Thai publications in ISI databases 1999-2005. ScienceAsia 32: 101-106.

5. Hien PD (2010) A comparative study of research capabilities of East Asian countries and implications for Vietnam. Higher Education 60: 615-625.

6. R Development Core Team (2007) R: A Language and Environment for Statistical Computing. Vienna, Austria: R Foundation for Statistical Computing.

7. Leydesdorff L, Zhou P (2005) Are the contributions of China and Korea upsetting the world system of science? . Scientometrics: 617-630.

8. Arunachalam S, Garg KC (1985) A small country in a world of big science: a preliminary bibliometric study of science in Singapore. Scientometrics 8: 301-313.

9. Mely B, El Kader MA, Dudognon G, Okubo Y (1998) Scientific publication from China in 1994: evolution or revolution? Scientometrics 42: 3-16.

10. Stolerman IP, Stenius K (2008) The language barrier and institutional provincialism in science. Drug Alcohol Depend 92: 1-2.

11. Vasconcelos SM, Sorenson MM, Leta J, Sant'ana MC, Batista PD (2008) Researchers' writing competence: a bottleneck in the publication of Latin-American science? EMBO Rep 9: 700-702.

12. Tyrer P (2005) Combating editorial racism in psychiatric publications. Br J Psychiatry 186: 1-3.

13. Okubo Y, Dore JC, Ojasoo T, Miquel JF (1998) A multivariate analysis of publication trends in the 1980s with special reference to South East Asia. Scientometrics 41: 273-289.

14. Osareh F, Wilson C (1997) Third World Countries (TWC) research publications by disciplines: a country-by-country citation analysis. Scientometrics 39: 253-266.

15. Ramirez F, Meyer J (2000) The effects of science on national economic development, 1970-1990. American Sociological Review 65: 877-898.

16. Waworuntu B, Holsinger DD (1989) The research productivity of Indonesian professors of higher education. Higher Education 18: 167-187.

17. Hirsch JE (2005) An index to quantify an individual's scientific research output. Proc Natl Acad Sci U S A 102: 16569-16572.

* Ghi chú: Tất cả bài đăng trên trang web này đã được sự chấp thuận của các tác giả và dịch giả. Xin vui lòng dẫn nguồn www.chrd.edu.vn khi sử dụng thông tin trên trang web này. Xin cảm ơn.

 

 

 


Comments are closed.

Copyright © 2014 · Trung tâm đào tạo & phát triển nguồn nhân lực – ĐHQG TPHCM | Powered by
Notice: Undefined offset: 1 in /home/chrdeduvn/domains/chrd.edu.vn/public_html/site/vn/wp-content/themes/BigFeature/footer.php on line 13
WordPress
học kế toán | khóa học kế toán thuế | học kế toán tổng hợp | học kế toán thực tế | hoc ke toan | học kế toán thực hành